De oude man loopt langzaam richting het graf. Hij steunt op het arm van zijn zoon terwijl hij de zonnebril afzet. Ondanks dat hij blind is, staart hij intens naar het graf en zie ik dat zijn ogen waterig worden. De zonnebril gaat weer op en langzaam schuifelt de man verder. Ik heb de hele ochtend al gehuild maar kan een harde snik niet inhouden. Ik krijg een brok in mijn keel wanneer ik om me heen kijk. De meeste mensen die nog om het graf van mijn oma staan, waren er nooit geweest zonder haar. Met de oude man en zijn familie in het bijzonder.

De oude man was een (van de vele) onderduiker tijdens de Tweede Wereldoorlog. ‘’Ik ben je opa en oma nog iedere dag dankbaar’’ vertelt hij me geëmotioneerd na afloop van de begrafenis. ‘’Zelfs ondanks dat er weinig te eten was, deelden ze hun eten altijd met ons allemaal’’. Ik ben nog niet vaak zo geroerd geweest. Nog nooit in mijn zesentwintig jaar heb ik mijn oma als een held gezien. Maar nu het verhaal zo werkelijk wordt, slaat het bij mij pas in. Een intens verdriet en tegelijkertijd een intense trots.

En nu opnieuw, wanneer ik de verhalen lees van de vele vluchtelingen, door sommige ‘gelukszoekers’ genoemd, slaat het bij mij weer in. Het maakt me intens verdrietig. Vooral de woorden WIJ en ZIJ kan ik niet meer zien of horen. WIJ werken hard en hebben dit land opgebouwd en ZIJ komen hier profiteren en breken het af. Ik zou van de mensen die in WIJ en ZIJ vormen praten graag willen weten wie zijn WIJ en ZIJ eigenlijk?

Wie zijn WIJ eigenlijk? Zijn WIJ niet de mensen die in de Tweede Wereldoorlog ook hulp hebben gehad van andere landen? Zijn WIJ niet de mensen die na de Tweede Wereldoorlog ook geluk hebben gezocht in landen als Amerika, Canada en later Australië. Zijn WIJ niet de mensen die later dankbaar gebruik hebben gemaakt van gastarbeiders, toen het ons uitkwam. Zijn WIJ niet de mensen die verdomd veel geluk hebben dat we mogen werken en een veilige samenleving mogen opbouwen.

En wie zijn ZIJ eigenlijk? Zijn ZIJ niet de mensen die vreselijk veel pech hebben gehad met waar ze zijn geboren? Zijn ZIJ niet de mensen die ook keihard werken om een bestaan op te bouwen, maar met twintig uur per dag naaien van onze broeken nog altijd geen cent te makken hebben. Zijn ZIJ niet degenen die nu in oorlog zitten en hulp nodig hebben. Zijn ZIJ niet de mensen die zouden willen dat ze keihard zouden kunnen werken voor het opbouwen van een veilige samenleving. Zijn ZIJ niet de mensen die een kans verdienen. Net zoals WIJ in het verleden.

Het gaat al lang niet meer om WIJ of ZIJ. Het gaat om WIJ ALLEMAAL. WIJ zijn allemaal mensen die een kans verdienen. Als mijn opa en oma in de oorlog alleen aan WIJ hadden gedacht dan waren ZIJ die nu op de begrafenis van mij oma waren er al lang niet meer geweest.

Ik begrijp dat meer dan zeventig procent van de vluchtelingen in Nederland oorlogsvluchteling is. ZIJ verdienen een veilige haven. Maar ook de overige dertig procent komt niet in Nederland op vakantie. Want ook economische vluchtelingen zijn vluchtelingen. Ze worden blijkbaar veel minder geaccepteerd door de Nederlandse samenleving. Maar wanneer jij thuis dag en nacht werkt om je gezin te eten te geven en ze lijden toch nog honger, heb jij dan niet een hele goede reden om te vluchten? Wanneer jij het er voor over hebt om je leven te riskeren en op een boot te stappen, denk je dan niet dat je heel erg wanhopig bent? Of ben je dan een gelukszoeker?

Ik heb absoluut niet de oplossing voor dit soort problemen. Niemand heeft dat. Maar ik denk dat een beetje meer empathie en inlevingsvermogen niemand zou schaden. We moeten het uiteindelijk met z’n allen zien te rooien. En je kunt heel hard roepen dat iedereen weer terug moet naar eigen land, maar daar is niets mee opgelost. Ik denk dat WIJ allemaal zo bang zijn dat we iets in moeten leveren dat WIJ het grotere plaatje niet meer zien. Ook WIJ zijn afhankelijk geweest van anderen en heel erg dankbaar geweest dat ZIJ er toen voor ons waren. Misschien is er wel genoeg voor iedereen, wanneer WIJ (net als m’n opa en oma) niet zo bang zijn om ons eten te delen.

Ik hoop dat mijn intense verdriet over deze hele situatie binnenkort omgezet kan worden in intense trots over hoe WIJ met dit soort zaken omgaan. Net zoals dat ik tot de dag van vandaag nog intens trots ben op het feit dat mijn opa en oma niet in ZIJ maar in WIJ hebben gedacht.

Eigenlijk had ik hier niet over willen schrijven, aangezien ik graag over positieve dingen schrijf. Dit is een zwaar onderwerp en misschien iets teveel van het goede voor op een luchtige blog als deze. Maar dit is wel de situatie op dit moment in de wereld. En ik vind het te belangrijk om onbesproken te laten. Het gaat me aan het hart en ik heb me al vaker voor vluchtelingen ingezet, zoals jullie op m’n blog goed doel, goed gevoel hebben kunnen lezen.

Ik ben geen onderzoeksjournalist, maar ik heb wel inlevingsvermogen en dat wil ik graag met jullie delen.

Xx Jantien