“80% van de jonge puber meiden valt door de mand bij loverboys test,” las ik gisteren op m’n LinkedIn. “Gevoelig voor de aandacht, de complimenten en wellicht eeuwige roem gaan velen (soms binnen enkele seconden!) met de nep-loverboy mee.” Ik schrok hier nogal van. Niet perse van het cijfer als ik eerlijk ben, maar veel meer van de formulering. Valt door de mand. Hoe kun je hiermee door de mand vallen? Wat een oordeel. Alsof we nog niet voldoende labels in de wereld hebben?

Schijnbaar was er een grote test uitgevoerd in Doetinchem waarbij jongens zich voordeden als loverboys om te testen hoeveel meiden en jongens hun gegevens zouden verstrekken voor een erotische fotoshoot. Het idee is om deze jongeren uiteindelijk voorlichting te geven. Ik begrijp de insteek en het mag duidelijk zijn dat er voorlichting nodig is, dus goed dat het initiatief er is. Maar de formulering triggert en frustreert me nogal. Ik vind aan ‘door de mand vallen’ namelijk een gigantisch waardeoordeel kleven en het doen lijken alsof de meiden verkeerd bezig zijn (hoe kun je zo dom zijn dat je daar intrapt?!). Ook al heb je altijd gezegd dat je er nooit voor zou vallen, dan hoef je je nog altijd niet te schamen als het wel gebeurt. Het probleem ligt natuurlijk in het feit dat er jongens en mannen zijn die deze meiden (en jongens) erin luizen en dat moet bij de kern worden aangepakt als je het mij vraagt.

Had je maar geen kort rokje moeten dragen

De reden dat dit me zo triggert gaat verder dan alleen deze test of deze formulering. Ik zie het namelijk best vaak voorbij komen dat de focus wordt gelegd op hoe meiden (of vrouwen) zich zouden moeten gedragen, in plaats van hoe jongens (of mannen) zich zouden moeten gedragen. In de categorie, ‘Had je maar geen kort rokje aan moeten doen’, ‘Als je je zo kleed vraag je ook om problemen,’ ‘Had je maar je gegevens niet moeten geven,’ en zoals we bij veel celebrities hebben gezien, ‘Had je maar geen naaktfoto’s moeten maken’.

Dit lijkt me niet de juiste boodschap

Allemaal dikke vette bullshit. Het probleem zit niet in het maken van de naaktfoto of het dragen van een kort rokje. Het probleem zit hem in het feit dat er mensen zijn die denken dat het oké is om die foto’s te verspreiden en dat er mensen zijn die denken dat een kort rokje een vrijbrief is om iemand te betasten. Het probleem is dat er niet altijd respectvol met elkaar wordt omgegaan. En door nog eens een extra label op die meiden te plakken, vergroot je het probleem (want dat in basis is al respectloos). Als ik als tienermeid was benaderd en m’n gegevens had verstrekt, zou ik me waarschijnlijk kapot schamen als ik zou lezen dat ik door de mand was gevallen. Ik zou denken dat ik iets fout had gedaan en zeer waarschijnlijk zou ik niet het lef hebben iemand hier iets over te vertellen. De vraag is dus of dit iemand verer helpt. Hiermee leren we meiden namelijk dat je je moet schamen als je wordt bedrogen door een vent. Dit lijkt mij niet de boodschap die we meiden mee willen geven. En geloof me, iets wat je meiden nu leert dat zal ze hun hele leven bijblijven.

Het verschil tussen schuld en verantwoordelijkheid

Ik vind dat wij ons als maatschappij zouden moeten schamen dat wij meiden en vrouwen een schuldgevoel aanpraten over iets wat niet hun schuld is. Ja, het is hun verantwoordelijkheid om hier iets mee te doen. Ja, meiden moeten voorgelicht en voorbereid zijn. Maar deze meiden kunnen onmogelijk door de mand vallen, want ze doen niets verkeerd. Het waardeoordeel wat hier namelijk ook nog eens aan kleeft, is dat het fout is om een erotische shoot te willen doen, of een kort rokje te dragen, of naaktfoto’s te maken. Terwijl met al deze dingen niets mis is (wel afhankelijk van de leeftijd natuurlijk of het gepast is). Maar als jij als vrouw graag naakt foto’s wilt maken, dan is daar niets mis mee en dan geeft het niemand maar dan ook helemaal niemand het recht om het ergens openbaar van je te publiceren.

Kusjes vragen

Ik vraag me af wanneer we ons eens meer gaan richten op het werkelijke probleem. Het feit dat er nog altijd de overtuiging is dat ‘iemand er zelf om heeft gevraagd’ of dat je als vrouw ‘door de mand valt of naïef bent’. Wanneer leren we jongens (en neem de mannen direct mee, want er zijn er veel die het ook nog niet begrijpen) hoe zij respectvol met meiden en vrouwen omgaan (en andersom natuurijk ook). Wanneer leren we ze dat nee geen ja betekent en dat meisje plagen helemaal niets met kusjes vragen te maken heeft. En wanneer stoppen we met overal maar labels opplakken?

Hardnekkige labels; daar ga ik op aan en daarom… 

Precies al deze taboes en hardnekkige labels die nog maar niet los gepeuterd kunnen worden, die behandel ik uitgebreid in het boek dat ik nu aan het schrijven ben. Ik merk dat ik keihard aan ga op deze onderwerpen en dat ik echt niet kan wachten totdat ik m’n werk kan delen want ik heb nu nog sterker het gevoel dat het superbelangrijk is dat we dit meer bespreekbaar maken zodat meiden, vrouwen, jongens en mannen zich niet langer hoeven schamen omdat ze ‘door de mand vallen’ maar juist open durven zijn en hun verantwoordelijkheid durven nemen. Hoe mooi zou dat zijn?

Liefs Jantien